ذراع افزوده ، مىتوان نتيجه‌گيرى كرد ، كه طول جنوب به شمال مسجد در زمان مهدى ، سيصد ذراع شده باشد . اين محاسبهء منطقى با آنچه خود ابن‌نجّار از مساحت مسجد در زمان خودش ( ذرع المسجد اليوم ) خبر داده ، تطبيق نمىكند . ابن‌نجّار در محاسبهء عينى خود ، از طول و عرض مسجد ، كه دقيقاً انتهاى آن ، حدّ توسعهء مهدى عبّاسى بوده ، طول مسجد را از قبله به شام دويست و پنجاه و چهار ذراع و چهار انگشت خوانده است و اين امر با صد ذراع افزوده شده به طول مسجد سازگارى ندارد . اكنون بنگريم كه مطالعات سمهودى ، اين اختلاف گفته‌ها را چگونه مورد نقد و بررسى قرار داده است . سمهودى كه خود طول مسجد را تا انتهاى حدّ توسعه‌يافته از سوى مهدى عبّاسى ذرع كرده ، معتقد است كه اين طول از قبله به شام ، 253 ذرع بوده است و ابن‌زباله كه خود به متراژ طول مسجد پرداخته ، معتقد است كه طول مسجدالنّبى 240 ذراع بوده است . اين تفاوت‌ها به عقيدهء حقير كه مساحت مسجد النبى را به طور عينى با اقوال تاريخى مورد بررسى و تطبيق قرار داده ، چندان حايز اهميت نيست و حقيقت را مىتوان همان نقل قول ابن‌زباله از علمايى دانست كه در ايّام عمليّات ساختمانىِ مهدى عبّاسى در مدينه به سر مىبردند . با اين وصف ، 100 ذرع ، صحيح به نظر مىرسد ؛ خصوصاً آن‌كه امام ابواسحاق حربى در « المناسك و اماكن طرق الحج و معالم الجزيره » ( ص 373 ) در اوايل قرن سوم قمرى جزم دارد كه : « و زاد فيه مسجد المهدي مائة ذراع شامياً و يمانياً و طوله مثل ذلك » . « 1 » اين مقدار پس از برداشتن ستون‌ها و مدخل درهاى شمالىِ مسجد در توسعه‌هاى بعدى و با توجّه به اختلاف محاسباتى مقياس ذرع يد ، خود را دقيق‌تر نشان مىدهد . بر اين اساس ، مساحت توسعهء انجام‌شده از سوى مهدى را مىتوان رقمى نزديك

--> ( 1 ) . « المهدى 100 ذراع شامى و يمانى بر طول و عرض مسجد افزود . »